Rysowanie precyzyjne w AutoCAD-zie

Na start

Ploter tnący wytnie kształt tylko wtedy, gdy kontur jest zamknięty. Wystarczy, że linia kończy się 0,01 mm obok narożnika – na ekranie nie widać różnicy, a maszyna się „zatnie”. Na tej lekcji nauczysz się rysować tak, żeby to się nie zdarzyło.

Po lekcji potrafisz

  • narysować odcinek, polilinię, prostokąt, okrąg, łuk i wielobok;
  • chwytać punkty obiektów: końce, środki, przecięcia (lokalizacja obiektów, OSNAP);
  • rysować poziomo, pionowo i pod zadanym kątem (ORTO, śledzenie biegunowe);
  • korzystać z siatki i skoku.

Efekty kształcenia z programu nauczania: PGF.04.2(6) [DO WERYFIKACJI z programem nauczania]

1. Obiekty podstawowe

Każde polecenie rysuje inny rodzaj obiektu. Nazwę wpisujesz w wierszu poleceń albo klikasz ikonę w panelu Rysuj.

Polecenie Co rysuje O co pyta program
LINIA / LINE osobne odcinki kolejne punkty
PLINIA / PLINE polilinię – łamaną, która jest jednym obiektem kolejne punkty
PROSTOKĄT / RECTANG prostokąt (polilinię) dwa przeciwległe narożniki
OKRĄG / CIRCLE okrąg środek, potem promień (albo opcja Średnica)
ŁUK / ARC łuk trzy punkty na łuku
WIELOBOK / POLYGON wielokąt foremny, np. sześciokąt liczba boków, środek, wpisany czy opisany, promień
Słowniczek

  • Polilinia – wiele odcinków (i łuków) połączonych w jeden obiekt. Klikasz raz – zaznacza się całość.
  • Wielobok wpisany w okrąg – wierzchołki leżą na okręgu. Opisany na okręgu – boki dotykają okręgu.

Zapamiętaj: kontur do wycięcia rysuj jako polilinię. Paleta Właściwości pokaże wtedy od razu jego obwód (pozycja Długość) i pole.

2. Lokalizacja obiektów (OSNAP) – „magnes” na punkty

Gdy program pyta o punkt, a ty zbliżysz kursor do obiektu, pojawia się znacznik. Kliknięcie chwyta punkt dokładnie – bez liczenia i bez zgadywania.

Znaczniki trybów lokalizacji: kwadrat na końcu odcinka, trójkąt na środku, krzyżyk na przecięciu, znak kąta prostego dla prostopadłej, kółko w środku okręgu, romb na kwadrancie, kółko z kreską dla stycznej
Rys. 1. Znaczniki trybów lokalizacji obiektów
Znacznik Tryb Chwyta
kwadrat Punkt końcowy (Endpoint) koniec odcinka lub łuku
trójkąt Punkt środkowy (Midpoint) środek odcinka
kółko Centrum (Center) środek okręgu
romb Kwadrant (Quadrant) punkt na okręgu co 90° (góra, dół, lewo, prawo)
krzyżyk Przecięcie (Intersection) miejsce, gdzie przecinają się dwa obiekty
znak kąta prostego Prostopadły (Perpendicular) punkt, w którym odcinek będzie prostopadły do obiektu
kółko z kreską Styczny (Tangent) punkt, w którym odcinek dotyka okręgu

Jak włączyć?

  • F3 włącza i wyłącza „magnes”. Które tryby działają, wybierasz prawym przyciskiem myszy na ikonie lokalizacji obiektów na pasku stanu. Wystarczą cztery: Punkt końcowy, Punkt środkowy, Centrum, Przecięcie.
  • Potrzebujesz innego trybu tylko raz? Gdy program pyta o punkt, naciśnij Shift + prawy przycisk myszy i wybierz tryb z menu.
Szybkie pytanie: chcesz zacząć odcinek w środku okręgu. Który tryb?

Centrum. Punkt środkowy dotyczy odcinka, nie okręgu.

3. ORTO i śledzenie biegunowe – prowadzenie kursora

Dwa panele: w trybie ORTO linia biegnie tylko poziomo lub pionowo, przy śledzeniu biegunowym z przyrostem 30 stopni kursor przyciąga się do kierunków co 30 stopni, a podpowiedź pokazuje długość i kąt
Rys. 2. ORTO – tylko poziomo i pionowo; śledzenie biegunowe – co ustalony kąt
  • ORTO (F8) – linia biegnie tylko poziomo albo pionowo.
  • Śledzenie biegunowe (F10) – kursor przyciąga się do kierunków co wybrany kąt, np. co 30°. Kąt wybierasz prawym przyciskiem myszy na ikonie śledzenia. Włączenie jednego trybu wyłącza drugi.

Oba tryby służą do metody „kierunek + odległość”: pokazujesz myszą kierunek i wpisujesz samą długość, np. 60, Enter. Szybciej niż wpisywanie współrzędnych.

Śledzenie lokalizacji (F11) rysuje przerywane linie pomocnicze od punktów obiektów. Zatrzymaj kursor na chwilę (bez klikania) na punkcie – pojawi się mały krzyżyk. Odsuń kursor – zobaczysz linię pomocniczą. Tak znajdziesz np. środek prostokąta. Działa razem z F3.

Zapamiętaj: F8 – poziomo i pionowo; F10 – pod kątem; F11 – linie pomocnicze od punktów.

4. Siatka i skok

  • Siatka (F7) – kratka w tle, jak w zeszycie. Nie drukuje się.
  • Skok (F9) – kursor przeskakuje po kratce co ustaloną odległość, np. co 10 mm.
  • Odstępy ustawiasz prawym przyciskiem myszy na ikonie siatki → Ustawienia siatki.

Siatka i skok przydają się do szybkich szkiców, gdy wymiary są „okrągłe”. W dokładnym rysunku wpisujesz liczby i korzystasz z lokalizacji obiektów.

Kursor skacze dziwnie albo nie trafia w punkty? Spójrz na pasek stanu – zwykle włączony jest skok albo wyłączona lokalizacja obiektów.

F3 F7 F8 F9 F10 F11 F12
lokalizacja obiektów siatka ORTO skok śledzenie biegunowe śledzenie lokalizacji dynamiczne wprowadzanie

Ćwiczenia

Program: AutoCAD, szablon acadiso.dwt. Wszystkie ćwiczenia w jednym pliku nazwisko_imie_2b_cw03.dwg, obok siebie w jednym rzędzie. Sprawdzanie: zaznacz obiekt i naciśnij Ctrl+1 (paleta Właściwości).

Ćwiczenie 1. Lokalizacja obiektów

Prostokąt 90 na 60 mm z rombem łączącym środki boków, okręgiem o promieniu 12 w środku prostokąta i odcinkiem stycznym od lewego górnego narożnika P do punktu styczności T
Rys. 3. Prostokąt, romb, okrąg i styczna (wymiary w mm)
  1. PROSTOKĄT / RECTANG: pierwszy narożnik 0,0, drugi @90,60.
  2. Włącz F3 (tryby: Punkt końcowy, Punkt środkowy, Centrum, Przecięcie).
  3. Romb: LINIA / LINE – kliknij po kolei środki czterech boków (znacznik trójkąta), na końcu Z.
  4. Okrąg: włącz F11. OKRĄG / CIRCLE – zatrzymaj kursor na punkcie M (środek górnego boku), potem na środku lewego boku. Przesuń kursor tam, gdzie krzyżują się linie pomocnicze, kliknij. Promień 12.
  5. Styczna: LINIA / LINE – kliknij narożnik P. Potem Shift + prawy przycisk → Styczny i wskaż okrąg w pobliżu jego najwyższego punktu. Enter.
  6. Sprawdź: środek okręgu ma współrzędne 45, 30; odcinek PT ma długość 52,74.

Ćwiczenie 2. Litera T do kasetonu reklamowego – siatka, skok, ORTO

Litera T na siatce co 10 mm: szerokość 60, wysokość 80, grubość belki i nóżki 20; punkt startowy S w lewym dolnym narożniku nóżki
Rys. 4. Litera T (wymiary w mm)

A. Siatką i skokiem

  1. Wyłącz F3 i F11 (żeby „magnes” nie chwytał prostokąta z ćw. 1). Ustaw skok i siatkę co 10 mm, włącz F7 i F9.
  2. PLINIA / PLINE: punkt S wpisz – 120,0. Dalej klikaj węzły siatki dookoła litery. Zakończ opcją Zamknij.
  3. Wyłącz skok (F9).

B. ORTO i „kierunek + odległość”

  1. Włącz ORTO (F8).
  2. PLINIA / PLINE: punkt S – 220,0. Pokaż kierunek i wpisz długość: w prawo 20, w górę 60, w prawo 20, w górę 20, w lewo 60, w dół 20, w prawo 20, opcja Zamknij.
  3. Porównaj obie litery w palecie Właściwości: pole 2400 mm², Długość (obwód) 280 mm.

Ćwiczenie 3. Zawieszka do produktu – śledzenie biegunowe

Zawieszka w kształcie pięciokąta: prostokąt 60 na 70 mm zakończony u góry trójkątem równobocznym o boku 60, otwór o średnicy 8 na osi symetrii, 100 mm od dołu
Rys. 5. Zawieszka (wymiary w mm)
  1. Włącz F3. Ustaw kąt śledzenia biegunowego na 30° i włącz F10 (ORTO wyłączy się samo).
  2. PLINIA / PLINE: punkt A – 300,0. Dalej „kierunek + odległość”: w prawo 60, w górę 70, w lewo w górę (podpowiedź pokazuje 120°) 60, w lewo w dół wzdłuż drugiego boku dachu 60, opcja Zamknij.
  3. Otwór: OKRĄG / CIRCLE, środek 330,100, opcja Średnica, 8.
  4. Sprawdź zaznaczony kontur (bez otworu): Długość (obwód) 320 mm, pole ok. 5758,85 mm².

Ćwiczenie 4. Nakrętka – wielobok i łuk

  1. WIELOBOK / POLYGON: liczba boków 6, środek 420,40, opcja Wpisany w okrąg, promień 30.
  2. ŁUK / ARC: kliknij trzy sąsiednie wierzchołki sześciokąta (Punkt końcowy).
  3. Sprawdź w palecie Właściwości: promień łuku wynosi 30. Dlaczego? Wierzchołki wieloboku wpisanego leżą na okręgu o promieniu 30.

Wiesz, umiesz, zdasz

  • PLINIA, PROSTOKĄT, WIELOBOK – jeden obiekt; LINIA – osobne odcinki.
  • Znaczniki: kwadrat – koniec, trójkąt – środek odcinka, kółko – centrum, romb – kwadrant, krzyżyk – przecięcie.
  • F3 – lokalizacja obiektów; Shift + prawy przycisk – tryb na jeden raz.
  • F8 – ORTO; F10 – śledzenie biegunowe; działa jedno albo drugie.
  • F7 – siatka (nie drukuje się); F9 – skok.

Pytania kontrolne

  1. Czym różni się LINIA od PLINII? Kiedy wybierzesz polilinię?
  2. Czym różni się tryb Punkt środkowy od trybu Centrum?
  3. Jak użyć trybu lokalizacji tylko dla jednego punktu?
  4. Czym różni się skok (F9) od lokalizacji obiektów (F3)?

Sprawdź się – test w stylu egzaminacyjnym

  1. Polilinia różni się od odcinków narysowanych poleceniem LINIA tym, że
    1. nie może zawierać łuków
    2. wszystkie jej segmenty tworzą jeden obiekt
    3. nie da się jej zamknąć
    4. zawsze jest pozioma
  2. Znacznik w kształcie kwadratu oznacza tryb lokalizacji
    1. Centrum
    2. Kwadrant
    3. Punkt końcowy
    4. Przecięcie
  3. Znacznik w kształcie rombu oznacza tryb lokalizacji
    1. Kwadrant
    2. Punkt środkowy
    3. Styczny
    4. Bliski
  4. Tryb lokalizacji Kwadrant chwyta na okręgu punkty położone co
    1. 45°
    2. 30°
    3. 180°
    4. 90°
  5. Klawisz funkcyjny F3 w programie AutoCAD włącza i wyłącza
    1. siatkę
    2. lokalizację obiektów
    3. tryb ORTO
    4. dynamiczne wprowadzanie
  6. W trybie ORTO linia może biec
    1. tylko pod kątem 45°
    2. w dowolnym kierunku
    3. tylko poziomo lub pionowo
    4. tylko po łuku
  7. Śledzenie biegunowe z przyrostem kąta 30° podpowiada kierunki
    1. 0°, 30°, 60°, 90° i kolejne co 30°
    2. tylko 0° i 90°
    3. tylko 30°
    4. co 1°
  8. Polecenie SKOK / SNAP powoduje, że kursor
    1. chwyta końce odcinków
    2. porusza się tylko poziomo
    3. pokazuje linie śledzenia
    4. przeskakuje co ustaloną odległość
  9. Siatka (GRID) wyświetlana w obszarze rysunku
    1. drukuje się jako cienkie linie
    2. jest pomocą na ekranie i nie drukuje się
    3. jest osobną warstwą rysunku
    4. zmienia jednostki rysunku
  10. Wielobok wpisany w okrąg ma
    1. boki styczne do okręgu
    2. jeden bok równy promieniowi
    3. wierzchołki leżące na okręgu
    4. zawsze 6 boków
Klucz odpowiedzi

1 – B, 2 – C, 3 – A, 4 – D, 5 – B, 6 – C, 7 – A, 8 – D, 9 – B, 10 – C