Rysunek techniczny – ćwiczenie 1.2

Polecenie

Na podstawie poniższego rzutu izometrycznego z wymiarami wykonaj model 3D oraz rysunek techniczny klocka ze stopniem. Pracę wykonaj w programie Autodesk Fusion 360.

Cel ćwiczenia

Po wykonaniu ćwiczenia uczeń:

• tworzy szkic na wybranej płaszczyźnie i rysuje zamknięty kontur;
• nakłada wiązania i wymiary tak, aby szkic był w pełni określony;
• tworzy bryłę poleceniem wyciągnięcia;
• dodaje otwór, zaokrąglenia i fazę;
• tworzy z modelu rysunek 2D z trzema rzutami metodą europejską (E), wymiaruje go i wypełnia tabliczkę rysunkową.

Efekty kształcenia z programu nauczania: [UZUPEŁNIĆ]

Rysunek wyjściowy

Przygotowanie

1. Uruchom Fusion 360 i zaloguj się kontem edukacyjnym Autodesk. W panelu danych otwórz projekt klasy (lub utwórz własny projekt 1TG_nazwisko).
2. Sprawdź jednostki: w przeglądarce (Browser) po lewej rozwiń Ustawienia dokumentu / Document Settings → Jednostki / Units i ustaw milimetry (mm).
3. Sprawdź orientację: Preferencje / Preferences → Ogólne / General → Domyślna orientacja modelowania / Default modeling orientation = Z w górę / Z up. Przy tym ustawieniu płaszczyzna XZ odpowiada widokowi z przodu.
4. Zapisz pusty projekt od razu pod nazwą imie_nazwisko_rys_tech_cwicz_1_1 Ctrl+S.

Część A – model 3D

Krok 1. Szkic profilu

1. Wybierz UTWÓRZ SZKIC / Create Sketch i kliknij płaszczyznę XZ (widok z przodu).
2. Narzędziem LINIA / Line L narysuj zamknięty kontur w kształcie litery L z 6 odcinków. Zacznij w punkcie początkowym układu (Origin) i prowadź linie poziomo i pionowo – program sam doda wiązania poziome (H) i pionowe (V). Kontur zamknij, klikając w punkt startowy.
3. Poleceniem WYMIAR SZKICU / Sketch Dimension D nadaj wymiary: 60 (długość podstawy), 40 (wysokość całkowita), 15 (wysokość stopnia), 20 (długość części wysokiej). Kliknij odcinek, odsuń wymiar od konturu, wpisz wartość i zatwierdź Enter.
4. Sprawdź, czy szkic jest w pełni określony: linie zmieniają kolor z niebieskiego na czarny, a przy szkicu w przeglądarce pojawia się ikona kłódki. Jeżeli któraś linia jest niebieska – brakuje wiązania lub wymiaru.
5. Kliknij ZAKOŃCZ SZKIC / Finish Sketch.

Krok 2. Wyciągnięcie

1. Wybierz WYCIĄGNIĘCIE / Extrude E i kliknij wnętrze konturu (profil podświetli się).
2. Ustaw: Typ odległości / Extent = Odległość / Distance, 30 mm, Operacja / Operation = Nowa bryła / New Body. Kierunek wyciągnięcia nie ma znaczenia.
3. Zatwierdź OK. W przeglądarce pojawi się bryła Body1 – zmień jej nazwę (dwuklik) na klocek.

Krok 3. Otwór Ø12 na wylot

1. Wybierz OTWÓR / Hole H i kliknij górną ścianę stopnia.
2. Ustal położenie otworu: kliknij krawędź czołową stopnia i wpisz odległość 20 mm, następnie kliknij krawędź przednią i wpisz 15 mm.
3. Parametry: Typ otworu / Hole Type = Prosty / Simple, średnica 12 mm, Zakres / Extents = Wszystko / All (otwór przelotowy). Zatwierdź OK.

Krok 4. Zaokrąglenia R5

1. Wybierz ZAOKRĄGLENIE / Fillet F.
2. Zaznacz dwie pionowe krawędzie na końcu stopnia (przy czole), wpisz promień 5 mm, zatwierdź OK.

Krok 5. Faza 4×45°

1. Wybierz FAZOWANIE / Chamfer.
2. Zaznacz górną krawędź części wysokiej od strony stopnia, ustaw Typ / Chamfer Type = Równa odległość / Equal Distance i odległość 4 mm. Zatwierdź OK.
3. Zapisz model Ctrl+S. Na osi czasu (Timeline) u dołu ekranu powinny być widoczne kolejno: szkic, wyciągnięcie, otwór, zaokrąglenie, fazowanie.

Część B – rysunek techniczny

1. Wybierz Plik → Nowy rysunek → Z projektu / File → New Drawing → From Design. W oknie ustaw: Standard = ISO, Jednostki / Units = mm, Rozmiar arkusza / Sheet Size = A4 (297×210), poziomo. Zatwierdź OK.
2. Upewnij się, że rysunek używa metody europejskiej (E): Ustawienia rysunku / Drawing Settings → Kąt rzutowania / Projection Angle = Pierwszy kąt / First Angle.
3. Wstaw WIDOK BAZOWY / Base View: orientacja Przód / Front, skala 1:1, styl krawędzie widoczne i ukryte / Visible and Hidden Edges. Umieść widok w lewej górnej części arkusza. Profil L powinien być widoczny tak jak na rys. 2 – jeżeli nie jest, wybierz inną orientację widoku.
4. Poleceniem WIDOK RZUTOWANY / Projected View P kliknij widok bazowy i wstaw: widok z góry – przesuwając kursor w dół, widok z lewej – przesuwając kursor w prawo. Zatwierdź Enter.
5. Dodaj osie: OŚ / Centerline – oś otworu w widoku z przodu i z lewej; ZNACZNIK ŚRODKA / Center Mark – środek otworu w widoku z góry.
6. Zwymiaruj rysunek poleceniem WYMIAR / Dimension D, tak jak na rys. 3: każdy wymiar podaj tylko raz, w tym rzucie, w którym kształt jest najlepiej widoczny. Średnicę otworu i promień zaokrąglenia wymiaruj w widoku z góry, fazę – odnośnikiem w widoku z przodu.
7. Wypełnij tabliczkę rysunkową (dwuklik na tabliczce): nazwisko i imię, nazwa „KLOCEK ZE STOPNIEM”, klasa, numer ćwiczenia 1.1, skala 1:1, data.
8. Opcjonalnie wstaw w wolnym miejscu arkusza WIDOK BAZOWY / Base View w orientacji Strona główna / Home (widok izometryczny) w skali 1:2.
9. Zapisz rysunek, a następnie wyeksportuj go do PDF: Wyjście → Eksportuj PDF / Output → Export PDF.

Rysunek wzorcowy – do samokontroli po wykonaniu

Linie rysunkowe

W Fusion 360 rodzaje linii na rysunku dobierane są automatycznie według normy ISO. Sprawdź, czy rysunek zawiera:

Arkusz i zapis plików

• Format arkusza: A4 poziomy, skala 1:1, metoda rzutowania E, tabliczka rysunkowa wypełniona.
• Nazwa plików: imie_nazwisko_rys_tech_cwicz_1_1 – małe litery, bez polskich znaków, słowa rozdzielone podkreślnikami (np. jan_kowalski_rys_tech_cwicz_1_1).
• Oddaj trzy pliki:
  • .f3d – model (Plik → Eksportuj / File → Export, typ Archiwum Fusion / Fusion Archive);
  • .f2d – rysunek (eksport z obszaru rysunku);
  • .pdf – rysunek do wydruku i oceny.

Kryteria oceny

Proponowana skala: 19–20 pkt celujący, 17–18 bardzo dobry, 14–16 dobry, 11–13 dostateczny, 8–10 dopuszczający.

Pytania kontrolne